Монгол хүний мөрийг Африкт гаргахуй

Далайн цав цагаан элсэн эрэг алтан шаргал өнгөөр солигдож, омог бардам давлагаа нь зөөлрөн намжаад, хүчит салхи нь илбэн таалаад, намхан бут өвс нь өндөр гуалиг моддоор бүрхээд, цаанаа л урин дулаан уур амьсгалтай шинэ ертөнцийн өнгө үзэмжийг харамгүй бэлэглэх Африкийн өмнөд хэсгийн нэгэн орон зай бол Найисна хотхон билээ. Найисна хотхоныг амралт цэнгэлийн диваажин хэмээн хүлээн зөвшөөрдөг нь тэр орчмын байгалийн тансаг төрхтэй нь салшгүй холбоотой.

Энэ гайхамшигт газрыг анх олонд нээж таниулсан нь мэдээж өнөөх л Европоос алт алмаз, хэмжээлшгүй газар нутгийн эрэлд хатан Африк руу тэмцсэн Европчууд.

Найиснагийн өнгө төрхийг илэрхийлдэг дөлгөөхөн тунарах Найисна хөх нуур Энэтхэгийн далайгаас шууд эх авдаг бөгөөд далайн ус хоёр том хадат толгодын дундуур эх газар өөд түрэгдэн орж ирснээр хөх нуурыг үүсгэдэг. Тэгш газрыг хамарч гүнзгий биш тогтсон, урсгал тогтуун, хөхрөн харагдах цэлгэр усыг хөх нуур гэдэг бөгөөд тэнд усны амьтдын баялаг амьдрал үргэлжилж тэр хэмжээгээрээ ч жигүүртэн шувуудыг урин дуудаж байдаг тухай "Африкийн баруун эргээр" бичлэгтээ товч дурдаж байлаа.

Далайн усыг нэвтрүүлдэг хоёр том толгодыг нутгийнхан "Толгойнууд" гэж өргөмжлөн нэрлэдэг. Толгойнууд зөвхөн далайн усаар хангаад байдаггүй хөх нуурын илүүдэл усыг ч далай руу гадагшлуулж байдгаас орох гарах урсгалуудын улмаас хөх нуурын далайн амьтдын амьдрал үргэлж шинээр сэлбэгдэж байдаг байна.

Хөх нуурын тодорхой хэсгээс цэвэр усны, нөгөө хэсгээс нь давст усны загас баригддаг гэдгээс үзэхэд л усны амьтдын усны сонголт, усандаа зохицох байдал нь бас гайхал төрүүлнэ.

Өмнөд Африкийн анхны усан боомтын нэг нь Найисна /1776/ байсан ч тодорхой шалтгааны улмаас 1953 онд хаагджээ. Одоо бол бага оврын зөвшөөрөгдсөн онгоцууд Толгойнуудын дундуур гарч эх далайтай мэндчилдэг агаад аялагчид тэр орчмын өндөр давлагаануудыг зүсэн дүүлэх далайн гахайнуудыг сонирхон ажиглах боломжтой аж.

Нар салхинаа ил зугаалж, хөх нуур, далай зэрэгт өнгөрүүлэх жаргалын хэдхэн хоног мартагдахааргүй гайхалтай дурсамжийг дайраад өнгөрөх амрагчдад бэлэглэж чадах нь үнэн ч үл зөвшөөрсөн газраар зөвшөөрөлгүй загасчлах нутгийн хүмүүс болоод хол газрын амрагчид, байнгын болон байнгын бус оршин суугчдын моторт завь, усан онгоцны тоо хэмжээнд хяналт тавих, тэднээс авах татвар, тэдгээрийн хөдөлгүүрийн хүчин чадалд ногдох татвар /хүчин чадал ихтэй усан онгоцны хөдөлгүүр нь экологид ихээхэн сөрөг нөлөөтэй/ гээд хотхоны дотоод асуудал их байдаг санагдсан.

Найиснагийн Толгойнууд холоос харагдах нь

Дэлхийн ихэнхийг эзлэн мэлтэлздэг далайн их усны дэргэд түм буман хүний мөрөөдлийг гүйцээн боссон орчин цагийн тансаг сууцууд ч Найиснагийн зүүн Толгой дээр хэдийнээ сүндэрлэжээ.

Зүүн Толгой дээр. 1960-аад оны үед энд хашаа байтугай юу ч үгүй онгон төрхөөрөө байсан гэдэг.

Баруун Толгой нь

Баруун Толгойн орой хэсгийг хагалж гаргасан замаар хүмүүс машинтайгаа онхолдож осолдсон түүх сонсож байсан ба нэгэн түүх энд харин бодитоороо холбогдсон юм.

Нөхрийн маань холын хамаатан залуу шинэхэн жолооч байхдаа түүгээр явж байгаад машинтайгаа доош өнхөрсөн ч өтгөн мод бут түшсэнээс замаас 70 гаруй метрийн дор машин нь тогтож, харин өөрөө хүнд гэмтсэн гэдэг юм билээ.

/Оройн хагалбар зам болоод түүнээс доошлон хадан цохионд хүрэх зөрөг байгааг зурагнаас тод харж болно/

Зүүн Толгой дээрээс хөх нуур харагдах нь

Хөх нуурнаа Тисиний арал, Лейшир арал гэдэг бяцхан арлууд байдаг ба зургийн баруунаа харагдаж байна.

Тэртээ дорх хадан цохиот газар бид бас саатаж орчноо тольдсон бөгөөд загасчлахыг хориглосон тэмдэг тэнд байсан ч нутгийн хүмүүс загасчлахаар байнга ирдэг нь уурга юугаа савчуулан чулуун дээр авиран гарсан тэдний үйлдлээс илхэн байв.

Бага оврын зөвшөөрөгдсөн онгоц Толгойнуудын дундуур далай руу нэвтэрч буй нь

Тайлбар

Найисна - Knysna /Кой хэлээс гаралтай үг бөгөөд чухам ямар утгатайг нь байгалийн гайхамшигтай нь холбон олон янзаар таамаг дэвшүүлдэг/

Найисна хөх нуур - Knysna Lagoon

Тисиний арал - Thesen's Island

Лейшир арал - Leisure Island